Akkers van Margraten

Stichting Akkers van Margraten

Frans Roebroeks, Jo Purnot en Mieke Kirkels besloten per 1 januari 2009 de Stichting Akkers van Margraten op te richten. Doel: de verzamelde verhalen uit het oral history project, in samenhang met nieuw materiaal, documenten en beeldmateriaal, om te zetten in producten waarmee het verhaal over de aanleg van de Amerikaanse begraafplaats in Margraten, kan worden doorverteld.

Hier volgt binnen kort het jaar verslaag 2009

De eerste twee publicaties van de Stichting zijn in de zomer van 2009 geschreven en verschenen donderdag 10 september 2009.
Van boerenakker tot soldatenkerkhof

Ooggetuigenverhalen over de aanleg van de Amerikaanse begraafplaats in Margraten.

Het voorwoord is van minister Maxime Verhagen.

Het Oral History Project Akkers van Margraten was een initiatief van de Samenwerkende Heemkunde Organisaties Margraten (SHOM). De afronding van de werkzaamheden van dit project vond plaats op vrijdag 30 januari 2009 tijdens een bijeenkomst waar een groot deel van de ooggetuigen uit Limburg aanwezig was.   Het materiaal dat het projectteam verzamelde, is op die bijeenkomst officieel overgedragen aan het Regionaal Historisch centrum Limburg (RHCL) omdat bij dit centrum opslag van het materiaal ook op lange termijn gewaarborgd is. Tegelijkertijd is door drie van de teamleden (zie elders op deze site) de Stichting Akkers van Margraten opgericht. Deze Stichting heeft tot doel het verzamelde materiaal van het Oral History Project, evenals andere vergaarde kennis over WOII in de regio, te verspreiden.  Het Oral History Project "Akkers van Margraten" is een onderdeel van het landelijk project Erfgoed van de oorlog "ooggetuigen verhalen" van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport.

Het Ministerie heeft een website gelanceerd met ooggetuigen verhalen WOII. In totaal zijn er ruim 200 projecten gestart in het hele land. 

‘Ooggetuigen verhalen’ is een vertaling van het begrip Oral history. Dat is een vorm van geschiedschrijving waarbij persoonlijke getuigenissen worden verzameld en toegankelijk gemaakt, meestal door middel van video opnamen. Tot op heden is nooit een volledig beeld geschetst van wat de aanleg van de Amerikaanse begraafplaats betekende voor de inwoners van Margraten en omgeving. Veranderde dit het dagelijks leven, en zo ja, hoe?  Het vastleggen van de verhalen van mensen die in de periode rond de  aanleg van de Amerikaanse begraafplaats in Margraten en omgeving woonden, biedt de unieke kans deze geschiedenis voor toekomstige generaties te behouden. Het project Ooggetuigen verhalen/Erfgoed van de oorlog is een eenmalig geschiedenisproject, gestart vanuit de gedachte dat er nog slechts weinigen zijn die de Tweede Wereldoorlog bewust meemaakten en daarover kunnen vertellen. De ervaringen en verhalen van mensen die de aanleg van de Amerikaanse begraafplaats nog meemaakten, worden op video vastgelegd door een team waarvan het merendeel het Limburgse dialect spreekt. De interviews zijn straks onderdeel van een landelijke, digitale kerncollectie. Een groot aantal van deze persoonlijke verhalen, aangevuld met ander historisch materiaal, is verwerkt in het boek Van boerenakker tot soldatenkerkhof en in de documentairefilm Akkers van Margraten, door Ruim Kader Films.

De uitvoering van het Oral history project was in handen van het projectteam Akkers van Margraten, bestaande uit Jo Purnot, Frans Roebroeks en Mieke Kirkels (coordinator) en de filmers Eugenie Jansen en Albert Elings.

Copyright © stichting akkers van margraten

Hulp van de Rabobank Centraal Zuid-Limburg

In de eerste maanden van uitvoering van het oral history project kwam het team met steeds meer Amerikaanse ooggetuigen in contact. Het team was van mening dat ook hun verhalen onmisbaar waren ter completering van het onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis van de  Amerikaanse begraafplaats. Vervolgens is steun gevraagd en gekregen bij/van het cooperatiefonds van de Rabobank Centraal Zuid-Limburg.

Dankzij die donatie vertrokken de documentairemakers in december 2008 naar de VS en interviewden daar niet alleen de opgespoorde ooggetuigen, maar konden ook de diverse archieven bezoeken waar ze zeer veel documenten en beeldmateriaal aantroffen over de periode in Margraten die werd onderzocht. Het enige wat na hun terugkeer ontbrak, was het ooggetuige verhaal van een zwarte Amerikaan. In alle 'Limburgse' interviews werd melding gemaakt van het feit dat mensen voor het eerst van hun leven "negers" zagen. Deze zwarte Amerikanen hebben het grootste deel van het graafwerk in Margraten verricht, maar ondanks langdurig onderzoek in archieven en op internet, was van hen geen spoor te vinden.

Vlak na terugkeer in Margraten, eind januari, kwamen we bij toeval in contact met de heer Solms, een -witte- captain die een aantal maanden in 1944 leiding gaf aan zwarte Amerikanen tijdens de graafwerkzaamheden. Via hem kwamen we de volgende dag al in contact met de heer Jeff Wiggins, een van de weinige zwarte Amerikanen die tijdens WOII officier werd. Daarom werd besloten om een tweede -korte- reis naar de VS te maken om ook de verhalen van deze twee mannen nog toe te voegen aan die van de andere ooggetuigen. 

Omdat de stichting niet over eigen middelen beschikt en al het werk m.b.t. de publicaties door vrijwilligers wordt gedaan, moest voor het laten maken van een tweede druk van het boek Van Boerenakker tot soldatenkerkhof, weer een beroep worden gedaan op de Rabobank Centraal Zuid-Limburg en ditmaal konden we de productie starten dankzij een lening, waarvoor we de bank zeer erkentelijk zijn.